T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Kuleler ve Kaleler

ERZURUM

Yüzyıllar boyu fetihlere, kuşatmalara, saldırılara karşı korunmak amacıyla yapılan kaleler; çok sayıda medeniyete sahne olan Erzurum ili ve ilçeleri için de son derece önemlidir.

Kuleler ve Kaleler

Saat Kulesi: İç kale mescidine minare olarak yaptırılan Saat Kulesi, Erzurum'un çok eski ve asil Türk yapılarından biridir. 12. Yüzyıl ortalarında Saltuklulardan "Şemsü'l-Müluk ve'l-ümem" ünvanlı, "İnanç yabgu Alp Tugrul Beg Ebü'l Muzaffer Gazi bin Ebü'l Kasım" tarafından yaptırılmıştır. Tepsi Minare ve Kesik Kule, Minare Kule diye de adlandırılmaktadır. Şehre hakim bir tepe üzerinde kurulu bulunan Erzurum Kalesi'nin surlarındaki Saat Kulesi her taraftan çok rahatlıkla görülebilmektedir.

Erzurum Kalesi

Erzurum Kalesi, birisi şehrin güvenliğini sağlayan muhafız askerlerinin bulunduğu iç kale, diğeri de halkın ikamet ettiği cadde, sokak ve mahalleleri içine alan dış kaleden meydana gelmektedir. İki katlı ve üç sıra halinde uzanan dış kalenin duvarları üzerinde 110, yapımında kalker taşı kullanılan iç kalenin sur duvarları üzerinde ise 8 burç bulunmaktadır. İç kale, bulunduğu tepenin üzerinde, yaklaşık 50x130m boyutlarında, dikdörtgen bir alana oturtulmuş, kuvvetli sur ve burçlarla takviye edilmiştir.

Pasinler Kalesi (Hasankale)

Kale, İlhanlı Emiri Hacı Toğay'ın oğlu Hasan Bey tarafından 1339 yılında yaptırılmıştır. Bir yanı dağa dayalı Kale, ovaya hakim konumuyla stratejik bir öneme sahiptir. Yaklaşık 125 metre uzunluğunda, ortası 20 metre genişliğinde olan iç kale, kuzeye doğru daralan üçgen bir formata sahiptir.

İspir Kalesi

İspir ilçesinde, Çoruh Nehri'nin batı ve güney sınırlarını çizdiği dik kayalık üzerine kurulmuştur. İlk kuruluşu Urartulara kadar uzanmaktadır. Günümüze ulaşan kalenin 12.-13. yüzyıllarda İlhanlılar döneminde yapıldığı düşünülmektedir. İç kalesinde Saltuklulardan kalan bir mescit ile 6. - 7. yüzyıllara tarihlenen bir kilise bulunmaktadır. Kale mescidinin minaresi, aynı zamanda kalenin gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır.

Oltu Kalesi

Oltu ilçe merkezinde, Oltu Çayı kıyısındaki tepe üzerinde bulunan kale M.Ö 4. yüzyılda Urartular tarafından yaptırılmıştır. Oltu'nun mahallelerini çevreleyen dış kale surları günümüze ulaşamazken, doğal kayalıklar üzerinde yer alan iç kale, sağlamlığı ve bütün ihtişamıyla dikkat çekmektedir. "Ehmedek" de denilen iç kale üzerinde, sarnıçlar, bir türbe, bir şapel ile kale muhafızlarına ait mekanlar bulunmaktadır.Kaynak: Anadolu'nun Önsözü (Yayınevi: Tablet İletişim)